Jak gmina wydzierżawia staw
Staw komunalny to nieruchomość gminy, więc obowiązują te same zasady co przy działce gminnej. Najważniejsze są dwa przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami: art. 35 o wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy i art. 37 ust. 4 o przetargu przy umowach dłuższych niż 3 lata.
| Długość umowy | Tryb zawarcia | Kto decyduje | Co to znaczy dla Ciebie |
|---|---|---|---|
| do 3 lat | bez przetargu, po wykazie | wójt, burmistrz lub prezydent | możesz złożyć wniosek i negocjować warunki |
| ponad 3 lata | przetarg | wójt, burmistrz lub prezydent | konkurujesz z innymi chętnymi, liczy się wadium i termin |
| ponad 3 lata bez przetargu | zgoda rady gminy w uchwale | rada gminy | możliwe, gdy gmina ma powód, na przykład kolejna umowa z tym samym dzierżawcą |
| czas nieoznaczony | przetarg albo zgoda rady | rada gminy | rzadkie przy stawach, łatwiej wypowiedzieć |
Krótka umowa jest szybsza, ale dla hodowli ryb to mało. Karp potrzebuje dwóch, trzech sezonów od narybku do ryby handlowej, więc umowa na 3 lata wystarcza ledwie na jeden pełny cykl. Jeśli planujesz inwestycje w mnichy, groble czy odmulanie, celuj w umowę dłuższą, nawet kosztem przetargu.
Dzierżawa stawu od gminy krok po kroku
1. Sprawdź, czy staw jest gminny. Numer działki znajdziesz na geoportalu, a właściciela potwierdza wypis z rejestru gruntów albo księga wieczysta.
2. Złóż wniosek o dzierżawę w urzędzie gminy. Wniosek może złożyć każdy, opis usługi publikuje gov.pl w karcie o dzierżawie nieruchomości gminy.
3. Poczekaj na wykaz. Gmina wywiesza go na 21 dni w siedzibie urzędu i w BIP, a informację o nim podaje w prasie lokalnej.
4. Przy umowie powyżej 3 lat obserwuj ogłoszenie o przetargu. To moment, w którym najłatwiej przegapić termin wadium, bo ogłoszenie pojawia się tygodnie po wykazie.
5. Wpłać wadium i stań do przetargu ustnego albo złóż ofertę pisemną, zależnie od formy podanej w ogłoszeniu.
6. Przed podpisaniem umowy sprawdź zapisy o wodzie, nakładach i podatku, opisane niżej.
Złożenie wniosku nie daje pierwszeństwa. Gmina może uznać, że staw wydzierżawi w przetargu, i wtedy wygrywa najwyższa oferta, a nie ten, kto pierwszy zapytał. Dlatego tak ważne jest, żeby wiedzieć o przetargu od dnia ogłoszenia.
Co sprawdzić w umowie dzierżawy stawu rybnego
Umowy gminne na stawy mają kilka zapisów, których nie ma w umowie na pole. Każdy z nich może zmienić opłacalność.
| Zapis w umowie | Typowe brzmienie | Na co uważać |
|---|---|---|
| Cel dzierżawy | chów ryb, wędkarstwo albo rekreacja | cel wędkarski może zakazywać sprzedaży ryb |
| Pozwolenia wodne | po stronie dzierżawcy | pobór i piętrzenie wody wymagają zgody Wód Polskich |
| Nakłady | bez zwrotu po zakończeniu umowy | nie inwestuj w groble więcej, niż odzyskasz w czasie umowy |
| Podatek od gruntu | płaci dzierżawca | doliczyć do czynszu przy rachunku |
| Brzeg i lustro wody | zakaz budowy obiektów | pomost czy wiata wymagają osobnej zgody |
| Waloryzacja czynszu | coroczna o wskaźnik inflacji | czynsz w czwartym roku może być wyraźnie wyższy |
Zapis o pozwoleniu wodnoprawnym jest najczęściej pomijany. Gdy staw jest zasilany z cieku i ma urządzenia piętrzące, chów ryb wiąże się z poborem wody i usługą wodną w rozumieniu prawa wodnego. Bez zgody gospodarujesz na ryzyko kary i nie zawsze dostaniesz ją szybko, więc zapytaj gminę, czy ważne pozwolenie już istnieje i czy przejdzie na Ciebie.
Ile czynszu udźwignie staw rybny 2,4 ha
Przykład dla hipotetycznego stawu 2,4 ha pod chów karpia w gospodarce ekstensywnej, z dokarmianiem zbożem. Wszystkie liczby są założeniami do podmiany na Twoje, a nie danymi z rynku.
| Pozycja | Założenie | Kwota rocznie |
|---|---|---|
| Odłów | 450 kg ryby handlowej z ha, razem 1 080 kg | |
| Przychód | 1 080 kg razy 14 zł za kg w sprzedaży hurtowej | 15 120 zł |
| Narybek | kroczek na 2,4 ha | 3 600 zł |
| Pasza | zboże, około 1,5 kg na 1 kg przyrostu, po 0,9 zł za kg | 1 500 zł |
| Wapnowanie, nawożenie, drobne naprawy | ryczałt | 1 400 zł |
| Podatek od gruntu pod stawem | szacunek do sprawdzenia w gminie | 300 zł |
| Praca i transport | Twoje godziny i paliwo | 2 500 zł |
| Wynik przed czynszem | 5 820 zł |
Przy takich założeniach czynsz powyżej około 2 400 zł za ha rocznie zjada cały wynik. Rozsądny sufit oferty to raczej połowa tej kwoty, czyli 1 000 do 1 200 zł za ha, bo zostawiasz margines na zły rok, śnięcie ryb albo straty od kormoranów i wydr. Gdy wywoławczy czynsz w ogłoszeniu jest bliżej górnej granicy, staw opłaca się tylko przy sprzedaży detalicznej, na przykład w okresie świątecznym, kiedy cena za kilogram jest wyższa.
Odwrotnie przy łowisku komercyjnym. Tam przychód daje sprzedaż zezwoleń na połów, a nie ryba z odłowu, więc sufit czynszu liczy się z liczby wędkarzy w sezonie. Jeśli rozliczasz się z firmami, które kupują u Ciebie pakiety dni na łowisku, przyda się pilnowanie terminów płatności od odbiorców, żeby czynsz dla gminy nie szedł z własnej kieszeni.
Staw od gminy, od KOWR czy od nadleśnictwa
Stawy do dzierżawy mają trzech głównych publicznych właścicieli i każdy ogłasza je inaczej.
| Wydzierżawiający | Gdzie ogłasza | Tryb | Czynsz |
|---|---|---|---|
| Gmina | BIP gminy i tablica w urzędzie | wykaz, potem przetarg albo umowa do 3 lat | w złotych, zwykle z waloryzacją |
| KOWR | strony oddziałów terenowych | przetarg ustny lub ofert pisemnych | często w decytonach pszenicy albo w złotych dla stawów |
| Nadleśnictwo | strona nadleśnictwa i BIP | przetarg lub rokowania | w złotych |
Największe kompleksy stawowe z zasobu państwa trafiają do przetargów KOWR, zwłaszcza na Pomorzu Zachodnim, Warmii i Mazurach oraz w Wielkopolsce. Ogłoszenia oddziałów zachodniopomorskich zbieramy na stronie o przetargach KOWR w zachodniopomorskim, a ogólny opis ofert na wodę jest na stronie o stawach i jeziorach do dzierżawy. Gminy mają z kolei małe stawy wiejskie, często po dawnych zbiornikach przeciwpożarowych, które dobrze nadają się na łowisko albo staw przydomowy.
Dlaczego staw gminny łatwo przegapić
Gmina ogłasza dzierżawę stawu raz na kilka lat, zwykle gdy kończy się poprzednia umowa. Wykaz wisi 21 dni, a ogłoszenie o przetargu pojawia się później, w BIP, który mało kto przegląda regularnie. Jeśli interesują Cię stawy w kilku gminach, musiałbyś co tydzień zaglądać do kilku biuletynów.
Wydzierzawie przegląda ogłoszenia gmin, powiatów, nadleśnictw i oddziałów KOWR. Wpisujesz gminę, promień i rodzaj ziemi obejmujący wody, a alert przychodzi mailem z kartą ogłoszenia i terminami do kalendarza. Jak wygląda wadium i kiedy przepada, opisuje tekst o wadium w przetargu KOWR, a różnice między licytacją a ofertą w kopercie artykuł o przetargu ustnym i ofertach pisemnych.
- ogłoszenia gmin i KOWR o stawach w jednej liście
- promień od Twojej gminy, nie granice administracyjne
- kalendarz wykazu, wadium i przetargu z przypomnieniem
Plany z alertami opisuje cennik.
Czy gmina może wydzierżawić staw bez przetargu
Tak, jeśli umowa jest zawierana na czas do 3 lat. Na dłuższy okres albo na czas nieoznaczony potrzebny jest przetarg, chyba że rada gminy w uchwale zgodzi się na odstąpienie od niego. Wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy gmina wywiesza na 21 dni.
Ile kosztuje dzierżawa stawu od gminy
Czynsz ustala gmina w zarządzeniu albo wynika on z przetargu, więc różni się między gminami. Przy stawie rybnym policz sufit z przychodu z odłowu minus narybek, pasza i podatek. W naszym przykładzie dla 2,4 ha rozsądny limit wyszedł 1 000 do 1 200 zł za ha rocznie.
Kto płaci podatek od stawu dzierżawionego od gminy
Umowa gminna zwykle przenosi podatek od gruntu pod stawem na dzierżawcę, który płaci go do urzędu gminy. Sprawdź ten zapis przed podpisaniem i dolicz kwotę do czynszu, bo przy małym stawie potrafi to być około dziesięciu procent rocznego kosztu.