Kiedy KOWR przedłuża umowę dzierżawy
Oddział bierze pod uwagę kilka rzeczy jednocześnie, a każda z nich może zatrzymać przedłużenie.
| Warunek | Co sprawdza oddział | Co możesz zrobić wcześniej |
|---|---|---|
| Termin oświadczenia | czy wpłynęło najpóźniej 3 miesiące przed końcem umowy | złożyć je za potwierdzeniem odbioru, z zapasem kilku tygodni |
| Płatności | czy czynsz, podatki i opłaty są uregulowane | spłacić zaległości przed złożeniem oświadczenia |
| Sposób użytkowania | czy grunt jest uprawiany zgodnie z umową | usunąć zaniedbania, na przykład zachwaszczenie lub samowolne zmiany |
| Plany wobec nieruchomości | czy grunt nie jest przeznaczony do sprzedaży, wyłączenia lub innego celu | zapytać oddział o plany, zanim zainwestujesz w pole |
| Czynsz | nowa stawka nie może być niższa od dotychczasowej | przeliczyć, czy przy tej stawce dzierżawa nadal się opłaca |
Aktualny opis procedury i wymaganych pism publikuje KOWR na stronie o przedłużeniu umowy dzierżawy. Wiążące są tam podane zasady i postanowienia twojej umowy, a nie ogólne opisy.
Kalendarz dla umowy kończącej się 30 września 2027
Przykład: dzierżawca 14 ha, umowa wygasa 30 września 2027. Ostatni dzień na oświadczenie przypada 30 czerwca 2027, ale bezpieczniej działać wcześniej, bo każde opóźnienie odbiera czas na plan B.
| Kiedy | Krok | Po co |
|---|---|---|
| styczeń 2027 | sprawdzasz rozliczenia czynszu i podatku rolnego, prosisz o potwierdzenie salda | zaległość jest najczęstszym powodem odmowy |
| luty 2027 | składasz oświadczenie o zamiarze dalszej dzierżawy | zostaje pół roku na rozmowy i ewentualny plan B |
| marzec do kwietnia 2027 | oddział analizuje wniosek, może zaproponować nowy czynsz lub krótszy okres | masz czas, żeby przeliczyć nową stawkę |
| maj 2027 | odpowiedź oddziału | przy odmowie startuje plan B |
| maj do sierpnia 2027 | przy odmowie śledzisz przetargi w promieniu dojazdu | zdążysz przed jesiennym siewem |
| 30 czerwca 2027 | ostateczny termin oświadczenia | po nim tryb bezprzetargowy przepada |
| 30 września 2027 | koniec umowy, zwrot gruntu albo nowy aneks | pole oddajesz w stanie z protokołu |
Jeśli złożysz oświadczenie dopiero w ostatnim tygodniu czerwca, a oddział odmówi we wrześniu, zostajesz bez gruntu na jesienny siew i bez czasu na kwalifikację do przetargu. To główny powód, dla którego warto ruszyć zimą.
Co przygotować przed złożeniem oświadczenia
Oświadczenie jest krótkie, ale oddział ocenia całą historię dzierżawy, więc warto złożyć je razem z dowodami, że gospodarstwo jest w porządku. Lista kontrolna, którą przechodzimy z rolnikami przed terminem:
- numer umowy, data jej wygaśnięcia i numery działek dokładnie tak, jak w umowie
- potwierdzenie z oddziału, że nie ma zaległości w czynszu, a z gminy, że podatek rolny jest opłacony
- krótki opis, jak użytkujesz grunt (uprawy, zabiegi, wapnowanie z ostatnich lat)
- informacja, na jaki okres chcesz przedłużyć umowę i dlaczego, na przykład spłata maszyn albo inwestycja w glebę
- potwierdzenie nadania lub wpływu pisma, które zachowujesz do końca sprawy
Jeśli dzierżawisz kilka nieruchomości z różnymi datami końca, ustaw sobie osobny termin dla każdej umowy. Najczęstszy błąd to pilnowanie jednej, większej umowy i przeoczenie drugiej, kończącej się kwartał wcześniej.
Czy nowy czynsz nadal się opłaca
Załóżmy, że obecny czynsz to 5 dt pszenicy z hektara, a oddział proponuje 6,5 dt. Przy cenie pszenicy 85 zł za dt różnica na 14 ha wygląda tak.
| Pozycja | Obecna umowa | Propozycja po przedłużeniu |
|---|---|---|
| Stawka | 5 dt z ha | 6,5 dt z ha |
| Czynsz za 1 ha | 425 zł | 552,50 zł |
| Czynsz za 14 ha | 5 950 zł | 7 735 zł |
| Różnica rocznie | 1 785 zł więcej |
Te 1 785 zł zestaw z nadwyżką, jaką dają ci te hektary po kosztach uprawy. Jeśli nadwyżka wynosi na przykład 900 zł z hektara, czyli 12 600 zł z całości, przedłużenie nadal się opłaca z dużym zapasem. Jeśli pole jest słabe i nadwyżka spada do 200 zł z hektara, wyższy czynsz zjada prawie całą marżę i lepiej poszukać gruntu w przetargu. Jak przeliczać dt na złote, opisuje tekst o czynszu dzierżawnym KOWR, a ile kosztuje wejście w nowe pole, pokazujemy w artykule o kosztach i osi czasu dzierżawy gruntów KOWR.
Co zrobić, gdy KOWR odmówi przedłużenia
Odmowa nie zawsze jest ostateczna. Jeśli powodem była zaległość, która już zniknęła, albo błąd w ocenie sposobu użytkowania, możesz pisemnie poprosić oddział o ponowne rozpatrzenie i dołączyć dowody. Gdy grunt jest przeznaczony do sprzedaży, zapytaj o warunki nabycia, bo dzierżawca może mieć w niektórych sytuacjach pierwszeństwo, a o szczegółach rozstrzygają przepisy i oddział.
Jeśli ziemia na pewno wraca do Zasobu, trzeba szybko szukać innej. Wtedy liczy się każdy tydzień:
- ustaw strefę w promieniu, który obsłużysz sprzętem, nie tylko w swojej gminie
- przygotuj dokumenty do kwalifikacji z wyprzedzeniem, listę opisuje tekst o dokumentach do przetargu KOWR
- policz sufit czynszu przed pierwszym przetargiem, a nie na sali
- odłóż gotówkę na wadium, bo w kilku przetargach naraz zamraża się ją kilkukrotnie
Bieżące ogłoszenia zestawiamy na stronie oferty dzierżawy KOWR, a jeśli szukasz paszy objętościowej, a nie pola pod zboże, zobacz też ile kosztuje dzierżawa łąki. Alert w planie Rolnik lub Gospodarstwo przypomina o kwalifikacji, wadium i dniu przetargu, więc odmowa w maju nie oznacza pustego pola we wrześniu.
Zwrot gruntu po wygaśnięciu umowy
Gdy umowa nie zostaje przedłużona, oddajesz grunt w stanie opisanym w umowie i protokole. Zebrane plony są twoje, ale za nakłady na pole, takie jak wapnowanie czy meliorację, rozliczenie zależy od umowy i zgody oddziału, więc nie licz na zwrot bez zapisu. Więcej o tym, co obowiązuje po stronie dzierżawcy, piszemy w tekście o umowie dzierżawy KOWR po przetargu i o rozwiązaniu umowy dzierżawy. Ogólne zasady dzierżawy z Zasobu opisuje strona o dzierżawie KOWR.
Kiedy złożyć wniosek o przedłużenie umowy dzierżawy KOWR
Oświadczenie o zamiarze dalszej dzierżawy musi wpłynąć do oddziału najpóźniej trzy miesiące przed końcem umowy. Lepiej złożyć je pół roku wcześniej, bo przy odmowie zostaje wtedy czas na udział w przetargach przed kolejnym sezonem. Termin liczy się od daty wygaśnięcia zapisanej w umowie.
Czy KOWR może podnieść czynsz przy przedłużeniu umowy
Tak. Przy przedłużeniu czynsz nie może być niższy od dotychczasowego, a oddział może zaproponować wyższą stawkę, zwykle bliższą stawkom z bieżących przetargów w okolicy. Przed podpisaniem aneksu przelicz stawkę w dt na złote i porównaj ją z nadwyżką, jaką daje ci to pole.
Na ile lat KOWR przedłuża dzierżawę
Okres ustala oddział w zależności od sytuacji gospodarstwa, nieruchomości i planów Zasobu. Bywa krótszy niż pierwotna umowa, zwłaszcza gdy grunt może być w przyszłości przeznaczony do sprzedaży lub na inny cel. Wiążąca jest propozycja oddziału i podpisany aneks.